, Mkuu wa Idara ya Biashara wa Benki ya EQUITY, Theresia Mayanie akifafanua jambo kwa Naibu Waziri wa Madini Stephen Kiruswa alipotembelea banda la benki hiyo.KATIKA sekta ambayo safari ya dhahabu huanzia chini ya ardhi, mtaji na huduma za fedha ni sehemu ya safari ya kuifikisha thamani hiyo kwenye biashara na maisha ya watu.
Dhahabu inaweza kuwa chini ya ardhi, lakini safari yake kuelekea thamani ya kiuchumi haikamiliki kwenye shimo la mgodi.
Nyuma ya kila shughuli ya uchimbaji kuna mahitaji ya mtaji, vifaa, wafanyakazi, usafirishaji, malipo na biashara zinazouzunguka mgodi.
Hapo ndipo taasisi za fedha zinapoingia kwenye picha.
Wakati wa Maonyesho ya Tisa ya Teknolojia ya Madini yanayofanyika Geita, Naibu Waziri wa Madini, Dkt. Steven Kiruswa, alipotembelea banda la Equity Bank, alipata fursa ya kusikiliza namna benki hiyo inavyoangalia nafasi ya huduma za kifedha katika kukuza biashara zinazohusiana na sekta ya madini.
Maelezo hayo yalitolewa na Mkuu wa Idara ya Biashara wa Equity Bank, Theresia Mayanie, wakati akimweleza Naibu Waziri kuhusu shughuli na huduma za benki hiyo.
Tukio hilo lilifanyika kabla ya Dkt. Kiruswa kufungua rasmi maonyesho hayo, na kuweka mezani mjadala mwingine muhimu katika sekta ya madini: dhahabu inapotoka ardhini, ni mfumo gani wa fedha unaoweza kusaidia biashara inayozunguka dhahabu hiyo kukua?
Mchimbaji hahitaji eneo pekee.
Kuwa na eneo la kuchimba ni mwanzo wa safari, si mwisho wake.
Shughuli ya uchimbaji inahitaji fedha za kuendesha shughuli za kila siku, kununua au kuboresha vifaa, kulipa huduma na kukabiliana na gharama mbalimbali za uzalishaji.
Kwa mchimbaji mdogo, changamoto hiyo inaweza kuwa kubwa zaidi.
Ndiyo maana uhusiano kati ya mchimbaji na taasisi ya fedha unakuwa muhimu.
Benki inapomwelewa mteja wa sekta ya madini, mjadala hauishii kwenye akaunti au mkopo pekee. Unafika kwenye namna biashara hiyo inavyoendeshwa, inavyorekodi mapato na matumizi na namna inavyoweza kujenga uwezo wa kukua.
Kutoka kuchimba hadi kujenga biashara
Taswira ya mchimbaji mara nyingi huishia kwenye eneo la uchimbaji
.
Lakini nyuma yake kuna biashara nzima.
Kuna wanaouza vifaa, wanaosafirisha bidhaa na huduma, wafanyakazi, wafanyabiashara na watoa huduma wengine wanaotegemea shughuli za madini.
Hivyo, uchumi wa madini unapokua, mahitaji ya huduma za kifedha nayo yanapanuka.
Kwa mtazamo huo, uwepo wa Equity Bank katika maonyesho ya madini unatoa nafasi ya kuunganisha sekta ya fedha na sekta ambayo ni sehemu muhimu ya uchumi wa Geita na Tanzania kwa ujumla.
Fedha inapokutana na teknolojia
Maonyesho haya yamejikita katika teknolojia ya madini, lakini teknolojia yenyewe inahitaji mtaji ili ifikike kwa mtumiaji.
Mashine inaweza kuongeza uzalishaji, lakini inahitaji uwekezaji.
Vifaa vinaweza kuongeza usalama na ufanisi, lakini vinahitaji uwezo wa kifedha.
Biashara inaweza kuwa na fursa, lakini inahitaji fedha za kuiendesha.
Hivyo, teknolojia na fedha zinapokutana, mjadala unakuwa mpana zaidi kuliko uchimbaji wenyewe.
Unakuwa kuhusu uwezo wa mchimbaji kugeuza fursa iliyopo ardhini kuwa biashara inayoweza kusimama na kukua.
Benki na biashara ndogo
Katika mazingira ya biashara ndogo na za kati, huduma za kifedha zina nafasi katika kusaidia wafanyabiashara kusimamia shughuli zao kwa utaratibu zaidi.
Akaunti za biashara, miamala rasmi, usimamizi wa fedha na kumbukumbu nzuri za biashara vinaweza kumsaidia mfanyabiashara kuelewa biashara yake na kujenga historia ya kifedha.
Kwa sekta ya madini, jambo hili lina umuhimu wake kwa sababu shughuli nyingi huanzia kwenye kiwango cha mtu binafsi au biashara ndogo kabla ya kukua.
Mchimbaji anapojifunza kuiona shughuli yake kama biashara, na si shughuli ya kupata fedha leo pekee, hata mahitaji yake ya kifedha huanza kubadilika.
Geita: mahali ambapo fedha na madini zinakutana
Uchumi wa Geita hauishii ndani ya migodi.
Shughuli za madini zimezalisha mahitaji ya biashara na huduma mbalimbali zinazozunguka sekta hiyo.
Hivyo, mjadala wa huduma za kifedha katika eneo hili haupaswi kuangalia mchimbaji peke yake.
Unapaswa pia kuangalia wafanyabiashara na watoa huduma wanaopata fursa kutokana na mzunguko wa shughuli za madini.
Hapo ndipo benki inapoweza kuwa sehemu ya mfumo mpana wa uchumi.
Swali linalobaki ni moja
Baada ya dhahabu kuchimbwa, thamani yake inaelekea wapi?
Na zaidi ya hapo, ni kwa namna gani watu wanaoshiriki katika safari hiyo wanaweza kujenga biashara zinazodumu?
Maswali haya hayawezi kujibiwa na teknolojia pekee wala fedha pekee.
Yanahitaji sekta ya madini, taasisi za fedha na wafanyabiashara kuelewana kuhusu mazingira halisi ya biashara.
Maelezo ya Theresia Mayanie kwa Dkt. Kiruswa katika banda la Equity yanaingia katika mjadala huo mpana—kwamba nyuma ya shughuli ya uchimbaji kuna biashara inayohitaji huduma za kifedha ili iweze kufanya kazi, kukua na kuendelea kutoa thamani.
Dhahabu chini ya ardhi, fedha kama daraja
Madini yanaweza kuanzia chini ya ardhi, lakini uchumi unaozunguka madini hujengwa juu ya ardhi.
Hujengwa na watu, biashara, teknolojia, huduma na mtaji.
Ndiyo maana uwepo wa Equity Bank katika Maonyesho ya Tisa ya Teknolojia ya Madini unaongeza sauti nyingine kwenye mjadala wa sekta hiyo.
Sauti ya fedha.
Kwa sababu mchimbaji anapopata teknolojia anaweza kuongeza uwezo wake wa kufanya kazi. Anapopata soko anaweza kuongeza thamani ya uzalishaji wake. Na anapopata mfumo unaofaa wa huduma za kifedha, anapata nafasi ya kuendesha shughuli zake kwa mtazamo mpana zaidi wa biashara.
Hatimaye, safari ya dhahabu si safari ya kutoka ardhini hadi sokoni pekee.
Ni safari ya kutoka kwenye rasilimali kwenda kwenye thamani.
Na katika safari hiyo, fedha inaweza kuwa daraja linalounganisha uwezo wa mchimbaji na fursa ya kukua.
Victor Bariety Mwandishi na Mchambuzi wa Masuala Mbalimbali ya Kijamii
Simu: 0757-856284.
No comments:
Post a Comment